Alergia czy przeziębienie? Jak odróżnić katar alergiczny od infekcji

Alergia czy przeziębienie?

Katar potrafi zepsuć dzień szybciej niż spóźniony autobus. Problem w tym, że „zwykły katar” bywa dwoma różnymi historiami – alergią albo infekcją. W MCM Wiktorska często widzimy pacjentów, którzy leczą jedno, a mają drugie. Poniżej znajdziesz prosty, kliniczny sposób myślenia: po objawach, czasie trwania i okolicznościach rozpoznać, z czym najpewniej masz do czynienia i kiedy warto zgłosić się do specjalisty, takiego jak alergolog Warszawa Mokotów.

Dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie

W infekcji najczęściej liczy się czas, odpoczynek, właściwe leczenie objawowe i czujność na powikłania. W alergii liczy się rozpoznanie czynnika wyzwalającego, dobranie terapii przeciwzapalnej i plan na sezon. Jeśli pomylisz te dwa stany, możesz tygodniami „przeczekiwać” alergię albo niepotrzebnie sięgać po preparaty, które nie mają szans zadziałać. A nieleczony nieżyt alergiczny zwiększa ryzyko zapalenia zatok, pogarsza sen, bywa też krokiem w stronę objawów oskrzelowych.

Objawy

Katar alergiczny

W alergii dominuje reakcja zapalna błony śluzowej wywołana alergenem. Objawy są często „czyste”, powtarzalne i związane z ekspozycją.

Najczęściej:

• wodnisty, obfity wyciek z nosa
• napadowe kichanie (seriami)
• świąd nosa, czasem także podniebienia i uszu
• łzawienie, pieczenie i świąd oczu
• uczucie zatkanego nosa nasilające się w określonych sytuacjach (np. sprzątanie, kontakt ze zwierzęciem, spacer w sezonie pylenia)

Ważny trop: w alergii rzadko pojawia się wysoka gorączka i silne bóle mięśniowe. Pacjent może czuć zmęczenie, ale częściej wynika ono z niedrożności nosa i gorszego snu niż z „rozbicia infekcyjnego”.

Infekcja

W przeziębieniu lub infekcji wirusowej objawy zwykle narastają w ciągu 1-2 dni i obejmują nie tylko nos.

Najczęściej:

• ból gardła na początku choroby
• uczucie rozbicia, osłabienie
• stan podgorączkowy lub gorączka (częściej u dzieci)
• katar, który z wodnistego może przechodzić w gęstszy
• kaszel, chrypka, ból głowy

Kolor wydzieliny bywa mylący. Gęstsza, żółtawa wydzielina nie oznacza automatycznie nadkażenia bakteryjnego. W przebiegu infekcji wirusowej to częsty etap, zwłaszcza w 3-5 dobie.

Czas trwania – to często najlepszy „test”

Alergia – trwa, dopóki trwa ekspozycja

Jeśli objawy utrzymują się tygodniami, wracają jak bumerang o podobnej porze roku albo nasilają się w przewidywalnych warunkach (np. rano w sypialni, podczas sprzątania, po kontakcie z kotem), alergia jest bardzo prawdopodobna. W dodatku dolegliwości potrafią być „falujące”: jednego dnia mocne, kolejnego słabsze, zależnie od stężenia alergenu.

Infekcja – ma swój przebieg

Typowe przeziębienie ustępuje w około 7-10 dni, choć kaszel może utrzymywać się dłużej. Jeśli po kilku dniach jest wyraźna poprawa, a potem nagłe pogorszenie, myślimy o powikłaniach lub o tym, że nałożyła się kolejna infekcja.

Sezonowość i kontekst – czyli kiedy objawy „lubią” wracać

W alergii sezonowej często występuje schemat: wiosna-lato-jesień, w zależności od uczulających pyłków. W alergii całorocznej dominują roztocza kurzu domowego, pleśnie lub alergeny zwierząt. Sygnałem ostrzegawczym jest też sytuacja, gdy „przeziębienie” pojawia się bez kontaktu z chorymi, ale zawsze po konkretnym bodźcu: sprzątaniu, wizycie w domu z kotem, powrocie do mieszkania po dłuższej nieobecności.

W praktyce MCM Wiktorska często słyszymy zdanie: „ja chyba cały rok jestem przeziębiony”. W takim przypadku warto spojrzeć szerzej – bo w wielu domach przyczyną jest nie infekcja, tylko nieleczony nieżyt alergiczny.

Czerwone flagi – kiedy nie czekać

Poniższe sytuacje wymagają pilniejszej konsultacji (u lekarza rodzinnego, laryngologa lub gdy to wskazane – alergolog Warszawa Mokotów):

• duszność, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej
• obrzęk warg, języka, twarzy, pokrzywka uogólniona, nagłe osłabienie-po kontakcie z potencjalnym alergenem
• wysoka gorączka utrzymująca się >3 dni lub znaczne pogorszenie stanu ogólnego
• silny, jednostronny ból twarzy/zębów, ropna wydzielina i nasilone bóle głowy sugerujące zapalenie zatok
• ból ucha, wyciek z ucha, pogorszenie słuchu
• objawy u niemowląt, kobiet w ciąży, osób z chorobami przewlekłymi lub w trakcie terapii obniżających odporność

Co możesz zrobić od razu i co warto skonsultować

Jeśli podejrzewasz infekcję: odpoczynek, nawodnienie, irygacje nosa roztworem soli, dbałość o sen. Leki przeciwgorączkowe stosuj zgodnie z ulotką i wskazaniami. Antybiotyk nie jest „na katar”o jego zasadności decyduje lekarz po ocenie objawów i badaniu.

Jeśli podejrzewasz alergię: znaczenie ma systematyczne leczenie przeciwzapalne błony śluzowej (często donosowe glikokortykosteroidy), leki przeciwhistaminowe oraz ograniczenie kontaktu z alergenem, gdy to możliwe. Największą różnicę robi trafna diagnoza: testy skórne lub badania z krwi, dobrane do obrazu klinicznego, oraz plan postępowania na sezon, a u wybranych pacjentów także immunoterapia (odczulanie).

Kiedy warto umówić wizytę w MCM Wiktorska

Zgłoś się, jeśli katar trwa ponad 10-14 dni bez wyraźnej poprawy, jeśli nawraca wielokrotnie w roku, jeśli towarzyszy mu świąd oczu i napadowe kichanie, albo jeśli przez zatkany nos źle śpisz i budzisz się niewyspany. Dobrze prowadzona diagnostyka i leczenie potrafią zmienić komfort życia szybciej, niż wielu pacjentów się spodziewa-especially gdy od początku prowadzi je alergolog Warszawa Mokotów.